Trên tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, Tập đoàn Viettel xem xét tiếp nhận Công ty EVNTelecom, được sự đồng ý của Tập đoàn EVN, các đơn vị thuộc Tập đoàn Viettel gồm Trung tâm Quản lý mạng lưới, Chi nhánh Viettel tỉnh đã làm việc với Công ty EVNTelecom, Tổng công ty NPT, Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực xem xét đánh giá tài sản viễn thông của Tập đoàn EVN. Qua quá trình xem xét, Tập đoàn Viettel không mặn mà với tài sản viễn thông của Tập đoàn EVN. Tập đoàn Viettel tiếp nhận EVNTelecom với mục đích làm khó Vietnammobile tiến tới loại bỏ nhà mạng này khỏi cuộc đua như đã làm với dịch vụ E-COM của EVNTelecom.




EVNTelecom riêng tài sản CDMA gồm tổng đài, BTS, thiết bị metro 1000, thiết bị đầu cuối còn 6.000 tỷ chưa được khấu hao, đó là chưa kể 2.500 tỷ tiền thiết bị đầu cuối do Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực. Theo ước tính của EVNTelecom doanh thu dịch vụ CDMA năm 2011 chỉ đủ chi phí cước phí kết nối, chi phí vận hành, thuê bảo vệ trạm BTS, tiền điện, thu cước, in hoá đơn, thuê hạ tầng… đó là chưa tính tiền thuê hạ tầng dự án mở rộng mạng CDMA giai đoạn 4 và 5, cho đến nay hai dự án này EVNTelecom vẫn chưa ký hợp đồng thuê hạ tầng với Tổng công ty Điện lực.


Thất bại của EVNTelecom đối với dịch vụ không dây cũng do Viettel. Năm 2008, Viettel bắt đầu với chiến dịch 10 triệu máy không dây tặng cho nông dân cùng với tặng thuê bao. Viettel đã áp đặt cuộc chơi cho thị trường điện thoại không dây, EVNTelecom cũng bị kéo theo cuộc chơi này cũng phải tặng máy cho khách hàng. Tuy nhiên máy Viettel đặt hàng chỉ có giá 700.000 đồng, nhưng EVNTelecom đặt hàng máy có giá 1.400.000 đồng đến 3.200.000 đồng, bên cạnh đó EVNTelecom được phân bổ số tiền thiết bị đầu cuối quá nhiều với số tiền 4.500 tỷ và EVNTelecom cũng như Điện lực quan niệm đây là tiền chùa nên đều mong muốn cho khách hàng máy giá cao.




Năm 2008 số máy CDMA cho còn ít nhưng doanh thu đạt 3.788 tỷ và chưa phân bổ chi phí thiết bị đầu cuối nên EVNTelecom lợi nhuận trước thuế 560 tỷ, còn Điện lực thì cán bộ CNV mỗi tháng có thu nhập thêm 500.000 đồng. Năm 2009, số máy CDMA tặng cho khách hàng tăng lên đáng kể nhưng doanh thu đã giảm sút và EVNTelecom bắt đầu phân bổ chi phí thiết bị đầu cuối 500 tỷ/năm, chi phí thiết bị đầu cuối phân bổ trong thời gian 5 năm nên EVNTelecom bắt đầu thua lỗ 1.000 tỷ. Về phía Điện lực cũng thua lỗ, các chi phí lương, vận hành phải lấy từ chi phí sản xuất kinh doanh điện. Năm 2010, doanh thu viễn thông của Tập đoàn EVN kể cả doanh thu cho thuê cột điện treo cáp viễn thông là 2.800 tỷ, EVNTelecom được hưởng 70% doanh thu tương đương với số tiền 2.000 tỷ, EVNTelecom thua lỗ 1.000 tỷ. Năm 2010 để giảm thua lỗ cho EVNTelecom, Tập đoàn EVN yêu cầu Điện lực phải cộng doanh thu cột điện cho thuê treo cáp viễn thông vào doanh thu viễn thông, Điện lực giảm tỷ lệ hoa hồng từ 50% xuống còn 30%. Phương án này chẳng qua là Tập đoàn EVN đẩy thua lỗ viễn thông từ EVNTelecom qua Điện lực.




Năm 2011, điện thoại cố định suy thoái, mỗi năm mỗi nhà mạng VNPT và Viettel có hơn 1 triệu thuê bao rời mạng, doanh thu ARPU giảm sút và phát triển thuê bao mới tặng máy sẽ lỗ. Nhà mạng Viettel năm 2011 bắt đầu tự sản xuất điện thoại cố định không dây giá rẻ. Do vậy đối với EVNTelecom máy CDMA phải đặt nước ngoài giá cao rất khó phát triển khách hàng, doanh thu dịch vụ CDMA vẫn giảm sút nghiêm trọng, dịch vụ E-COM chỉ thích hợp với vùng sâu vùng xa nhưng ở vùng sâu vùng xa thì chất lượng sóng EVNTelecom kém. Nhà mạng Viettel tiếp nhận EVNTelecom sẽ chuyển khách hàng sử dụng điện thoại cố định CDMA sang sử dụng điện thoại cố định CDMA GSM sẽ tiếp kiệm được 300 tỷ/năm và số tiền này chính là lợi nhuận của CDMA.




Trước đây VTC thỏa thuận với Tập đoàn EVN mua 30% cổ phần EVNTelecom thì EVNTelecom vẫn nắm cổ phần chi phối. Theo phương án cổ phần này, Tập đoàn EVN đã chuyển hơn 3.000 tỷ tài sản CDMA và hơn 1.000 tỷ tài sản thiết bị đầu cuối sang cho Điện lực gánh chịu, đồng thời Tập đoàn EVN cho phép EVNTelecom sử dụng cột điện, hạ tầng viễn thông của Tổng công ty NPT, Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực để kinh doanh cho thuê hạ tầng viễn thông.




Năm 2010, EVNTelecom đầu tư cho dự án 3G giai đoạn 1 hết 3.000 tỷ với 80% là vốn vay, Tổng công ty Điện lực đầu tư hạ tầng 3G hết 500 tỷ. Thế nhưng doanh thu 3G năm 2010 chỉ đạt 5,6 tỷ. Dự án 3G giai đoạn 1 các nodeB bố trí không hợp lý nhiều vùng cần phủ sóng thì không được phủ sóng, mạng lõi giới hạn chỉ một số trạm trung tâm mới truyền dẫn FE hỗ trợ 3G, các trạm nodeB còn lại chỉ truyền dẫn 4 luồng 2Mbps của thiết bị metro 1000. Do vậy EVNTelecom cứ loay hoay không biết kinh doanh 3G như thế nào. Tuy nhiên Tập đoàn EVN vẫn tiếp tục triển khai dự án 3G giai đoạn 2, Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực được giao nhiệm vụ xây hạ tầng viễn thông cho hơn 4.000 nodeB 3G và hoàn thành trước 30/9/2010 với số tiền 3.000 tỷ, đồng thời EVNTelecom được giao nhiệm vụ đầu tư thiết bị 5.000 nodeB 3G. Đầu năm 2011, nhà thầu đã chuyển giao cho EVNTelecom thiết bị 3.800 trạm 3G. Dự án 3G giai đoạn 1 ngân hàng đã dừng lại không giải ngân cho EVNTelecom nên Tập đoàn EVN phải bơm thêm cho EVNTelecom 2.100 tỷ để trả tạm thiết bị 3G cho nhà thầu. Do ngân hàng không cho vay cho dự án viễn thông, Tập đoàn EVN phải tạm lấy tiền điện thu từ khách hàng để trả tiền cho nhà thầu tham gia các gói thầu viễn thông và đây là nguyên nhân Tập đoàn EVN thu đủ tiền điện của khách hàng nhưng không trả cho TKV, PVN.




Tập đoàn Viettel năm 2010 mất 300 tỷ/năm cho thuê cột điện treo cáp viễn thông. Năm 2011 Viettel bắt triển khai ngầm hóa, đồng thời đầu tư cột để tất cáp ra. Tập đoàn Viettel tiếp nhận EVNTelecom thì Tập đoàn EVN cho Viettel sử dụng cột điện để treo cáp viễn thông và sử dụng tất cả các tháp anten.


Hiện nay Tập đoàn Viettel có trao đổi với Tập đoàn EVN tuyến cáp quang OPGW 110KV Đông Hà-Lao Bảo bằng tuyến cáp quang Viettel TP HCM-Vũng Tàu và tuyến cáp quang đi vào TP Nha Trang. Bên cạnh đó Viettel cũng trao đổi với EVN khoảng 200 tháp anten. Tập đoàn EVN có giao cho Bộ Thông tin Liên lạc hai sợi quang trên tuyến 500KV, nhưng Viettel vẫn không sử dụng hai sợi này và hai sợi cáp quang này chỉ phục vụ cho Bộ Thông tin Liên lạc. Các tuyến cáp quang của EVN có điểm kết cuối là trạm 500KV, 220KV, 110KV, trụ sở Công ty Điện lực tỉnh, trụ sở Điện lực huyện và các đơn vị muốn vào xử lý phải có văn bản đồng ý của đơn vị quản lý, đồng thời với thủ tục an toàn rất rườm rà. Chính ngay các đơn vị trong EVN khi tiến hành xử lý sự cố cũng rất bực mình với thủ tục rườm rà kéo dài. Do vậy Viettel cũng rất ngại sử dụng cáp quang của EVN và chính ngay các tuyến cáp quang treo trên các cột điện của EVN không ổn định phải luôn luôn chuẩn bị tinh thần dời cáp.




Tập đoàn Viettel đã xây dựng được 3 trục cáp quang Bắc-Nam, trực 1 đi dọc theo hành lang đường sắt, trục 2 đi theo tuyến thông tin tín hiệu đường sắt, tuyến 3 đi theo các cột điện 35KV và 22KV của Điện lực. Viettel cũng xác định các tuyến cáp quang treo trên cột điện EVN là thứ yếu mang tính dự phòng.




Các đơn vị Viettel đã làm việc với Trung tâm TVTK EVN, các Công ty Điện lực được biết dự án 3G, Trung tâm TVTK đã bắt tay với nhân viên Điện lực để dời trạm 3G đến các vị trí hộ gia đình trả hoa hồng thuê cao, hoặc vị trí nhân viên Điện lực đầu cơ đất cho thuê lắp đặt trạm 3G. Do vậy các trạm 3G quy hoạch một cách tùy tiện, có nhiều trạm 3G có chiều cao cột anten còn thấp hơn mặt đường gần đó.




Tập đoàn Viettel tiếp nhận EVNTelecom về mặt lợi giảm được 300 tỷ/năm tiền thuê cột điện, khách hàng CDMA chuyển qua mạng GSM làm lợi 300 tỷ/năm thì Tập đoàn Viettel phải cần 10 năm để trả hết nợ riêng phần tài sản CDMA còn lại chưa khấu hao là 6.000 tỷ. Phần thiết bị 3G của 2.500 trạm hiện có và 3.800 trạm nhà thầu đã bàn giao cho EVNTelecom thì có thể tái sử dụng theo phương án Tập đoàn Viettel sẽ thu hồi thiết bị các trạm 3G đã lắp đặt để bố trị lại theo quy hoạch trạm 3G của Viettel để đảm bảo tối ưu vùng phủ sóng, đồng thời không để xảy ra tình trạng chèn sóng giữa các trạm 3G. Đối với tài sản tuyến cáp quang biển liên Á có số tiền đầu tư 1.000 tỷ, Tập đoàn Viettel tiếp nhận xem như huề vốn. Nói chung Tập đoàn Viettel tiếp nhận EVNTelecom sau khi đã xử lý thì cũng phải bù lỗ khoảng 3.000 tỷ. Tuy nhiên Viettel bù lại là loại bỏ được đối thủ đáng gờm Vietnammobile và khi Vietnammobile bị loại bỏ thì khách Vietnammobile chuyển qua sử dụng mạng Viettel là bù phần thua lỗ tiếp nhận EVNTelecom.




Tập đoàn EVN có tài sản hạ tầng viễn thông cáp quang, nhà trạm, cột anten khoảng 20.000 tỷ, trong đó tài sản của EVNTelecom chỉ khoảng 1.000 tỷ, số tài sản còn lại là của Tổng công ty NPT, Tổng công ty Điện lực. Phương án Viettel tiếp nhận EVNTelecom chỉ giải quyết được phần EVNTelecom nhưng lãng phí số tài sản khổng lồ tại Tổng công ty NPT, Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực. Bên cạnh đó Viettel tiếp nhận EVNTelecom là loại bỏ các mạng nhỏ tiếp đến chỉ là cuộc đua song mã giữa Viettel và VNPT, cuối cùng thị trường viễn thông quay lại độc quyền, đồng thời Viettel tiếp nhận EVNTelecom chẳng qua là chuyển lỗ của Nhà nước từ công ty Nhà nước này sang công ty Nhà nước khác.




Phương án xé lẽ tài sản viễn thông của EVN bán cho các nhà mạng là hay nhất. Nhà mạng Vietnammobile muốn mua lại băng tần 3G, tổng đài 3G, thiết bị nodeB 3G thì bán cho Vietnammobile. Tổng công ty VTC muốn mua lại hạ tầng cáp quang, băng tần 450 MHz thì bán cho Tổng công ty VTC. Nhà mạng Đông dương Telecom muốn mua lại một số hạ tầng cột anten, nhà trạm, tuyến cáp quang nội tỉnh thì bán cho Đông dương Telecom. Nhà nước thu tiền bán tài sản viễn thông của EVN để trả ngân hàng cho EVNTelecom.



Thất bại EVNTelecom chính là do công tác quản lý yếu kém của lãnh đạo EVN phụ trách công tác viễn thông, sự yếu kém Ban VT&CNTT của EVN với trách nhiệm tham mưu cho lãnh đạo EVN, sự yếu kém của lãnh đạo EVNTelecom và lãnh đạo phụ trách công tác viễn thông tại Tổng công ty Điện lực, Công ty Điện lực, lãnh đạo Trung tâm VTĐL tỉnh. Lãnh đạo làm công tác viễn thông tại các đơn vị được bổ nhiệm từ cán bộ làm công tác điện vừa không có chuyên môn, vừa không có kinh nghiệm đối với lĩnh vực phải cạnh tranh nên không thể theo kịp được diễn biến thị trường. Lĩnh vực điện độc quyền, nhà cung cấp dịch vụ áp đặt đối khách, công tác quản lý điện vẫn mang hình thưc xin cho. Do vậy thất bại viễn thông điện lực chính là bê nguyên quản lý điều hành điện sang quản lý điều hành viễn thông, đem con người qaunr lý điện sang quản lý điều hành viễn thông.



EVNTelecom để lâu thì càng thua lỗ, giá trị tài sản càng giảm sút và sẽ xảy ra tình trạng thất thoát tài sản, tham nhũng. Điều cần làm ngay bây giờ là Chính phủ phải thành lập ngay Ban đánh giá tài sản viễn thông của EVN, tách bạch tài sản viễn thông phục vụ kinh doanh viễn thông công cộng và tài sản viễn thông phục vụ ngành điện. Ví dụ như tài sản mạng WAN có thể xem là tài sản điện. Bên cạnh đó Chính phủ phải xem xét trách nhiệm cá nhân, tập thể làm thất thoát tài sản Nhà nước, tiền đóng thuế của dân.