Hôm nay, thị trường dầu mỏ chỉ biến động nhẹ sau khi tăng mạnh trong phiên cuối tần trước nhờ báo cáo kinh tế khả quan của Mỹ.

Cụ thể, trong tháng đầu năm 2012, khu vực phi nông nghiệp Mỹ đã tạo được 243.000 việc làm mới, đưa tỷ lệ thất nghiệp ở nền kinh tế này xuống 8,3%, mức thấp nhất trong vòng 3 năm qua và cho thấy hầu hết các khu vực của kinh tế Mỹ đều đã tạo ra được việc làm mới.

Ngoài ra, thông tin từ Bộ Thương mại Mỹ công bố cùng ngày cho thấy, số đơn đặt hàng tại các nhà máy ở nước này trong tháng 12/2011 đã tăng 1,1%, tuy thấp hơn dự báo của giới phân tích, nhưng cũng không khiến thị trường bị sốc.

Thêm vào đó, phong trào Emancipation vẫn tiếp tục nổ ra tại miền Nam giàu dầu mỏ của Nigeria, làm ảnh hưởng tới hoạt động của đường ống dẫn dầu thuộc đơn vị Eni SpA của Italia.

Kết quả là, dầu thô giao kỳ hạn tháng 3 đứng ở mức $97.62/thùng, giảm 22 cent trên sàn giao dịch điện tử New York Mercantile Exchange tại thời điểm 8:49 a.m giờ Singapore.

Cuối tuần trước, hợp đồng dầu loại này đã tăng $1.48, lên mức $97.84/thùng- giá đóng cửa cao nhất kể từ ngày 31/1.

Trong khi đó, dầu Brent giao tháng 3 có thêm 28 cent, tương đương $114.86/thùng trên sàn ICE Futures Europe exchange.

Như vậy, khoảng cách giữa dầu thô và Brent đã là $17.24- cao nhất kể từ ngày 8/11.

Trong một tuyên bố mới đây, Bộ trưởng Dầu mỏ Iran Rostam Ghasemi cho biết việc cắt giảm nguồn cung dầu chỉ nhắm đến các quốc gia “thù địch” và không nên gây khó khăn cho những người dân châu Âu, nhất là trong mùa đông này. “Chúng tôi chắc chắn sẽ cắt nguồn dầu cho một số nước châu Âu,” ông Ghasemi cho biết, nhưng không nêu cụ thể thời gian và chỉ đích danh quốc gia “thù địch” là mục tiêu của hành động trừng phạt này.

Tuyên bố của ông Ghasemi đánh dấu một sự “rút lui” đáng kể trước những đề xuất từ quốc hội Iran rằng phải cắt nguồn dầu bán sang tất cả 27 thành viên Liên minh châu Âu. Động thái này của Iran được các nhà phân tích lý giải do trên thực tế các nước châu Âu – nhập khoảng 600.000 thùng dầu/ngày từ Iran – là những khách hàng duy nhất của Tehran thanh toán tiền dầu bằng USD và Euro mà không gặp bất kì rắc rối nào.

Cơn sốc giá dầu

 Giá dầu và những biến động thường có tác động giống nhau tới các nền kinh tế: làm giảm tốc độ phát triển kinh tế và thậm chí dẫn tới suy thoái khi mà sản lượng nền kinh tế tăng trưởng âm; Làm tăng tỷ lệ lạm phát. Các hành động kìm hãm giá dầu của các nước nhập khẩu như tăng thuế tiêu thụ dầu sẽ làm lợi cho các nhà sản xuất dầu lớn hơn là cho chính phủ các nước này.

Theo tính toán của nhiều tổ chức thì nếu dầu tăng đều đặn trong một năm khoảng 10% sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng của Mỹ và G7 khoảng 0,3-0,4% trong năm đó.
Rất nhiều cuộc suy thoái kinh tế trên thế giới khởi nguồn từ sự tăng giá của dầu:
Giai đoạn 1974-1975: Suy thoái kinh tế Mỹ và thế giới gây nên bởi sự tăng gấp 3 lần giá dầu sau cuộc chiến tranh Yom Kippur và sự cấm vận dầu liền theo đó.

Giai đoạn 1981-1982:Suy thoái kinh tế Mỹ và toàn cầu gây nên bởi sự tăng giá dầu sau cuộc cách mạng hồi giáo ở Iran năm 1979.

Giai đoạn 1990-1991:Suy thoái kinh tế Mỹ một phần do giá dầu tăng cao sau cuộc tấn công của Iraq vào Kuwait màu hè năm 1990.

Năm 2001: Suy thoái kinh tế Mỹ và toàn cầu một phần do sự tăng giá mạnh của giá dầu vào năm 2000 sau khủng hoảng năng lượng ở California và căng thẳng ở Trung Đông.

Giá dầu tăng mạnh từ năm 2007 đến nay (đạt mức kỷ lục 139,12 USD/thùng vào ngày 6/6/2008 và mức 136 USD/thùng ngày 13/06/2008 và mức đỉnh lịch sử của mọi thời đại là ngày 11/07/2008 giá dầu đạt 147,27$/thùng) đã khiến sản xuất công nghiệp Mỹ chỉ tăng 2,7% trong tháng 5,6 so với mức 4,8% năm ngoái. Nhật bản con số này tương ứng là 0,6% và 8,3%.

Các nước như Brazil, Hàn Quốc và Singapore chứng kiến mức tăng từ 1-4% cuả ngành công nghiệp trong khi con số này cùng kỳ năm ngoái là từ 12 đến 22%. Với châu Âu, sản xuất công nghiệp giảm 0,1%. Anh và Mexico, hai nước xuất khẩu dầu, giảm tương ứng 1,9% và 4,7%.

Tất cả các nền kinh tế lớn ngoài Mỹ thuộc Tổ chức phát triển và hợp tác kinh tế OECD cùng với Mêxicô chiếm 13,7% kim ngạch xuất khẩu của Mỹ. Các chỉ số tiêu biểu của các nền kinh tế OECD tính trong xu hướng 6 tháng đã tăng trưởng 7,5% vào đầu năm 2004, trong khi đó tháng 4/2008, các chỉ số này giảm 0,5%.

Như vậy rõ ràng giá dầu tăng cao đã ảnh hưởng tới rất nhiều nền kinh tế, làm giảm tốc độ tăng trưởng công nghiệp. Và các ngành công nghiệp đã có cơ chế tự điều chỉnh bằng việc giảm sản lượng và do đó giảm nhu cầu dầu.

Về phía cầu, khi cầu tăng lên, gần nhất là giai đoạn hồi phục kinh tế toàn cầu 2003-2004 sẽ dẫn tới sự tăng mạnh của giá dầu. Cung dầu là tương đối không co giãn trong ngắn hạn, trừ khi OPEC dư thừa công suất sản xuất rất lớn, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu tăng lên.

Phản ứng phía cung phụ thuộc một phần vào quyết định sản lượng của OPEC: Mặc dù một vài quyết định của OPEC xuất phát từ những yếu tố chính trị (như trường hợp giá dầu tăng gấp 3 lần năm 1973 và sự cấm vận dầu); OPEC luôn nhận thức được rằng sự tăng lên của giá dầu sẽ đẩy nền kinh tế Mỹ và thế giới vào khủng hoảng và điều này sẽ quay ngược trở lại ảnh hưởng tới họ nếu như cuộc khủng hoảng dẫn tới sự giảm mạnh của giá dầu.

Các thành viên chính của OPEC với trữ lượng lớn có động cơ khuyến khích các nước nhập khẩu dầu không đầu tư quá nhiều vào sản xuất năng lượng vì điều này sẽ dẫn tới sự giảm phụ thuộc của các nước này vào dầu mỏ.

OPEC thường có hành động nhằm kiểm soát nguồn cung nhằm tránh sự tăng giá quá mức và lâu dài vì điều này sẽ quay trở lại ảnh hưởng xấu tới OPEC trong trung hạn, và hiện tại, công suất sản xuất dư thừa không quá lớn giữa các nước thành viên OPEC đã hạn chế khả năng kiểm soát giá.

Duy trì một liên minh kinh tế gắn kết là một điều khó khăn. Giá dầu tăng cao thúc đẩy sản xuất ngoài liên minh đồng thời giảm cầu. Mỗi thành viên của liên minh đều có động cơ để gian dối. Các thành viên lớn của liên minh sẽ không muốn cắt giảm sản lượng và chứng kiến thị phần của mình giảm sút nếu như họ cân bằng phần tăng thêm ngầm của các thành viên khác.

Thực tế tình hình những đề xuất từ quốc hội Iran rằng phải cắt nguồn dầu bán sang tất cả 27 thành viên Liên minh châu Âu. Động thái này của Iran được các nhà phân tích lý giải do trên thực tế các nước châu Âu – nhập khoảng 600.000 thùng dầu/ngày từ Iran

                                                                                                       Hoàng Kim- Einfo